Byliny nie zimujące w gruncie

- wymagania: stanowisko słoneczne lub półcieniste, gleba żyzna, zasobna w składniki pokarmowe, odczyn lekko kwaśny, dobrze rośnie na oborniku, nie znosi długotrwałych deszczów (łatwo porażana przez choroby grzybowe), gatunek wrażliwy na mróz (a nawet na przymrozki)

- zastosowanie: rabaty, kwietniki, pojemniki stojące i wiszące, stosowana też jako doniczkowa roślina pokojowa

- uprawa: bulwy sadzimy do gruntu w V/VI, gdy minie groźba przymrozków. Możemy już w II/III wysadzić bulwy w ciepłe miejsce (ok. 20^oC) i przyspieszyć - wtedy do gruntu wysadzamy nawet i kwitnące rośliny. Wykopujemy tuż przed pierwszymi jesiennymi przymrozkami i przechowujemy przez zimę w temperaturze ok. 8^oC, w torfie lub trocinach.

- rozmnażanie:

~generatywne - wysiew nasion w XI-II w ciepłych szklarniach. Nasiona i siewki są bardzo drobne. Pikowanie jest bardzo pracochłonne ze względu na niewielkie rozmiary siewek, należy wykonać 2-3 razy. Jest to najwydajniejszy sposób rozmnażania begonii.

~wegetatywnie - podział bulw w IV po podpędzeniu w ciepłej szklarni (mało wydajne)

- sadzonki pędowe - ukorzenianie wybijających pędów w III/IV. Ukorzenianie trwa ok. 3 tygodni, jest też niezbyt wydajne

Canna generalis - paciorecznik ogrodowy

- pochodzi z Ameryki Południowej

- wysokość do 150cm

- wytwarza kłącza wrażliwe na mróz

- liście duże podłużne, sztywne, w zależności od odmiany - ciemnozielone, purpurowe lub pasiaste

- pokrój wzniesiony

- kwiaty asymetryczne, zebrane w kłosy, grona lub wiechy, w zależności od odmiany - czerwone, pomarańczowe, żółte, obupłciowe

- owocostany - bardzo ozdobne, kolczaste, nadające się do zasuszania, charakterystyczne twarde kuliste nasiona (wyglądają jak paciorki stąd nazwa paciorecznik)

- kwitnienie w II połowie lata

- grupy odmian:

 o liściach zielonych, purpurowych, brązowych, pasiastych

 o kwiatach czerwonych, pomarańczowych, żółtych

 o wysokości od 40 do 150 cm

- wymagania - stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba żyzna, próchniczna, dobrze nawożona obornikiem, wymaga obfitego podlewania i regularnego nawożenia w czasie wegetacji

- zastosowanie - rabaty, kwietniki, osłony, grupy naturalistyczne w parkach i na skwerach, klomby, misy, owocostany nadają się do suchych bukietów, nasiona podobne do czarnych koralików stosowane są do wyrobu korali i różańców

- uprawa: kłącza sadzimy do gruntu w II połowie V, gdy minie groźba przymrozków. Możemy już w II/III wysadzić kłącza w ciepłe miejsce (ok. 20^oC) i przyspieszyć - wtedy do gruntu wysadzamy już rośliny z dobrze rozwiniętymi liśćmi. Wykopujemy gdy pierwsze jesienne przymrozki zważą liście. Przed wykopaniem ścinamy pędy na wysokość ok. 10cm. Przechowujemy przez zimę w temperaturze ok. 8^oC, w torfie lub innym podłożu dobrze trzymającym wilgoć. W czasie przechowywania wymaga kilkakrotnego zraszania.

- rozmnażanie - generatywnie - nasiona mają grubą łupinę, dlatego należy je przed wysiewem moczyć przez 24 godziny w ciepłej wodzie albo poddać zmiennej temperaturze. Nasiona wysiewamy w II, a w V/VI siewki wysadzamy do gruntu. Rozmnażanie wegetatywne polega w przypadku kanny na podziale kłączy przed sadzeniem do gruntu lub przed doniczkowaniem w szklarni w II.

Dahlia x cultorum - dalia ogrodowa, georginia

- pochodzi z Ameryki Łacińskiej, gdzie obok rośliny ozdobnej jest także cenioną rośliną użytkową (zgrubiałe korzenie bulwiaste zawierają dużo skrobi i są bardzo smaczne i pożywne po przegotowaniu)

- wysokość od 30 do 150 cm

- wytwarza zgrubiałe korzenie bulwiaste wrażliwe na mróz

- pokrój krzaczasty, tworzy kępy wymagające niejednokrotnie stosowania podpór

- liście ciemnozielone, owalne

- kwiaty bardzo zróżnicowane, barwy prawie wszystkie (nie ma dalii niebieskich)

- kwitnienie w II połowie lata

- grupy odmian:

A. w zależności od typu kwiatostanu:

pojedyncze

dekoracyjne

anemonowe

kuliste

pomponowe

kołnierzykowe

peoniowe

kaktusowe

B. ze względu na wysokość: odmiany niskie i wysokie

- wymagania - stanowisko słoneczne i osłonięte, gleba piaszczysto-gliniasta, wymaga regularnego podlewania i nawożenia

- zastosowanie - odmiany niskie na kwietniki, rabaty, do skrzynek, mis. Odmiany wysokie do tworzenia grup ogrodowych, osłon, na wyższe partie rabat. Dalie pomponowe i kaktusowe nadają się na kwiat cięty.

- uprawa - sadzimy do gruntu w II połowie V. Wykopujemy po pierwszych przymrozkach. Z wykopywaniem karp dalii nie należy zbytnio się spieszyć, gdyż krótki dzień wpływa dodatnio na gromadzenie się substancji zapasowych w zgrubiałych korzeniach. Przechowujemy przez zimę w temperaturze ok.3-5^oC, lekko przysypane podłożem. W III możemy przystąpić do podpędzenia karp w ciepłym miejscu (ok.18^oC)

- rozmnażanie:

~ generatywnie - rzadko stosowane, właściwie tylko dla odmian o kwiatach pojedynczych. Nasiona wysiewany w III-IV w szklarni. W V/VI wysadzamy młode roślinki do gruntu

~ wegetatywnie - przez podział karp w V, bezpośrednio przed sadzeniem. Musimy pamiętać, aby każda część miała wyraźnie widoczny pąk. Przez sadzonki zielne - w III podpędzamy karpy na zagonach w ciepłej szklarni. Gdy wybiją pędy (IV) wycinamy je wraz z piętką (sadzonki) i doniczkujemy. Do gruntu wysadzamy pod koniec V. Jest to sposób bardzo wydajny, ale pracochłonny.

Gladiolus x hybridus - mieczyk ogrodowy

- pochodzenie - mieszańce gatunków rosnących dziko w Afryce Południowej. W Polsce rosną dziko 3 gatunki mieczyków - dachówkowaty, błotny i drobnokwiatowy. Wszystkie są objęte całkowitą ochroną gatunkową.

- wytwarza bulwy wrażliwe na przymrozki

- wysokość - 100-150cm

- pokrój strzelisty, wyprostowany

- liście wąskie, mieczowate (stąd nazwa łacińska i polska)

- kwiaty zebrane w kłosowate kwiatostany, różnobarwne

- kwitnienie w zależności od odmiany - wczesne w VII, średniowczesne w VII/VIII, późne we IX

- wymagania - stanowisko słoneczne, ciepłe i zaciszne, gleba piaszczysto-gliniasta, dobrze nawieziona obornikiem. Ma duże potrzeby nawozowe - wymaga 3 dawek nawozów mineralnych wieloskładnikowych w okresie wegetacji. W czasie kwitnienia ma szczególnie duże wymagania wodne, gdyż wtedy zaczynają się tworzyć bulwki przybyszowe (patrz rysunek - cormels) u podstawy nowej bulwy (new corm).

- zastosowanie - doskonały na kwiat cięty (utrzymuje trwałość prze 2 tygodnie), do obsadzania wysokich partii rabat, jako osłony

- uprawa - bulwy wysadzamy do gruntu w IV. Przed sadzeniem zaprawiamy je w Tosinie lub Kaptanie przez 15 minut (przeciw chorobom grzybowym). Wykopujemy ok. 3-5 tygodni po kwitnieniu, gdy jeszcze liście są zielone. Nie należy się spieszyć z wykopywaniem, gdyż w okresie tych 3-5 tygodni następuje silny wzrost wytworzonych wcześniej bulwek przybyszowych. Po wykopaniu bulwy suszymy w przewiewnym i ciepłym miejscu przez tydzień. Następnie usuwamy łuski i korzenie i przechowujemy przez zimę w ażurowych skrzynkach lub papierowych torbach w temperaturze 5-10^oC.

- rozmnażanie - wegetatywne - wysadzanie młodych bulwek do zimnego inspektu w III. W V/VI zdejmujemy okna. We IX - X wykopujemy bulwy i przechowujemy.

Crocosmia x crocosmiflora - krokosmia ogrodowa, montbrecja, cynobrówka, mały mieczyk

Galtonia candicans - galtonia biaława

Tigrida pavonia - tygrysówka pawia